Isot Hakkında Bilinmeyenler

Isot Hakkında Bilinmeyenler

Örnek olarak iki haliyi mukayese amaçli karsimiza alirsak kendi aralarinda mutlaka farklari olacaklardir,el yapimi haliyla fabrika yapimi hali nasil ki bir olmazlarsa o zamanda biberde isot,isotta biber olmaz

Örnek olarak iki haliyi mukayese amaçli karsimiza alirsak kendi aralarinda mutlaka farklari olacaklardir,el yapimi haliyla fabrika yapimi hali nasil ki bir olmazlarsa o zamanda biberde isot,isotta biber olmaz.Yani ki biz s.urfa’lilar el yapimi,ev yapimi halilar gibi ev yapimi,el yapimi ve el emegi göz nuruyla dogal günes ekseni altinda kuruttugumuz biberlere isot diyoruz.K.Maras bölgesine ait olan Türkiye genelinde marketlerde, bakkallarda bulabildiginiz fabrikasyon biberlere biz S.Urfa’lilarda biber diyoruz.

ISOT NEDIR:

Isotun kelime anlami eski Türkçe kökenli olup (isi ve ot) anlamina gelen kelimelerin birlesiminden geliyor.

SANLIURFA’NIN ISOTU ÜÇ RENKTEN OLUSMAKTADIR:

Her üç renk isotumuzun ham maddesi Sanliurfa topraklarimizda yetisen uzun,kivrik,üç bes burunlu,etli,kirmizi renkli 8-10 tanesi 1 kg.gelen tatlimsi aci olup bol miktarda glikoz içerdigi için (Alfatoksin) kansorijen madde içermeyen özelliklere sahiptir.

1-Kirmizi renkli isot: (kebap ve yemekler için olmazsa olmaz malzemesidir).

2-Mor renkli isot: (kisir ve lahmacun için olmazsa olmaz malzemesidir).

3-Siyah renkli isot: (çigköfte için olmazsa olmaz malzemesidir).

ISOT ALFATOKSIN IÇERMEZ:

Sanliurfa biberinin 20 cins çesidinin oldugunu,Sanliurfa isot’unun glikoz oraninin çok yüksek oldugunu ve alfatoksin olusturmadigini S.Urfa isot’unu her insan rahatlikla yiyebilir.Alfatoksin olusturmayan isotumuzda capsisine (Alkolit)orani fazla,daha tatlimsi,fazla yakici olmayan bir tada sahiptir.100 gr.biberde 318 kalori enerji,148 miligram kalsiyum,76 mg c vitamini(tazede 340 mg),8,1 gr.su,2 bin 14 mg.potasyum,41 bin 610 iua vitamini 12 gr.protein,203 mg fosfor,15 mg b3 vitamini,17,3gr.yag,152 gr.magnezyum,2 mg b2 vitamini,65,6gr.karbonhidrat,30 mg sodyum,1mg b vitamini,24,9lif,8 mg demir,acilik ve renk maddesi gibi organik bilesikler içerir.

KIRMIZI RENKLI ISOT’UN YAPIM ASAMA TARIFI:

Özellikle Sanliurfa topraklarimizda yetisen biberlerin tohumlari çikarilarak 3-4 parçaya ayrilip evlerimizin üstüne (damlara) bezler serip bezlerin üzerine birakiyoruz,20 gün gece gündüz günes gören biberlerimizin kurutulup, isot haline geldikten sonra tas dübeklerde ögütülüp toz haline gelen 100 kg.isot için 4 kg. halis zeytin yagini isitip soguyan yagi Isotun üzerine döküp harmanliyoruz.

MOR VE SIYAH RENKLI ISOT’UN YAPIM ASAMA TARIFI:

Özellikle Sanliurfa topraklarimizda yetisen biberlerin renkleri kirmizi iken morartip siyahlastirmak için herhangi katki maddesi kullanmiyoruz. Biberlerin dogal rengi kirmizi iken morartip siyahlastirmak için bizim bir yöntemimiz var, biberleri yöntem adi altinda isleme tabi tutuyoruz, Islemle morartip siyahlastiriyoruz. Biberlerin tohumlari çikarilarak 3-4 parçaya ayrilip evlerimizin üstüne (damlara) bezler serip bezlerin üzerine birakiyoruz. Evlerimizin daminda ilk etapta bir hafta bekletiyoruz.Tabi ki biberler bir hafta damlarda günes ekseni altinda beklemeyle kurumazlar,sadece suyu çekilip, esneklesip, yumusarlar toplamda 20 günde kurumasi gereken biberleri morartip siyahlastirmak için özellikle 8.gün sabah gün dogmadan suyu çekilip, esneklesip,yumusamis olan biberleri toplariz seffaf posetler içerisine koyup posetlerin azgini baglariz,damlarimizda günes gören alanlara birakiriz.8.gün gündüz gün boyunca günes ekseni altinda posetler içerisinde agustos-eylül aylarinda 50-60derece sicakta posetler içerisinde biberler sikisma yaparlar sikisma karsisinda terleyerek koyulasma rengine dönüsürler.8.gün gün batimiyla beraber posetlerde terleme yapan biberler posetlerden çikarilip damlara serilen bez posetler üzerine havalandirmaya birakilirlar ki çürüme küf yapmasinlar diye aksam gün batimi ile sabah gün dogumu arasi havalandirmaya birakilan biberler ertesi sabah gün dogmadan ayni biberler tekrar toplanir posetlere konulurlar 9.10.11.günde 8. günde yapilan islemin aynisi tekrarlanir, 4gün islem gören biberlerimiz dogal rengi kirmizi iken morarmis renge dönüsürler. 9.10.11.12.13.14.günlerde 8.günde yapilan islemin aynisi biberlere uygulanirsa o zaman biberimizin dogal rengi kirmizi iken siyahlasmis olur. Islemi biten biberlerin tam kurumasi için toplamda 20 gün gece gündüzü damlarda günes gören alanlarda beklemesi gerekir ki tam kuruyup isot haline gelince canli iken 12 kg.canli biberimiz kuruyup isot haline gelince 11 kg biberimiz fire verir elimizde 1 kg.isot’un kurumus hali kalir,daha sonra isotlarimiz dübeklerde dövülüp,ögütülür toz haline gelmis olur.100 kg. dübekte dövülüp, ögütülüp toz haline gelen isotlarimiz için 4 kg.halis zeytin yagi ates üzerinde isitilip sogumaya birakilir soguyan 4 kg halis zeytin yagini 100 kg dübekte dövülüp,ögütülüp toz hale gelen Isotun üzerine dökülür isotla halis zeytin yagi harmanlanir.



Siyah Renkli Isot:

Siyah renkli isot yapilirken tabiki üç dört parçaya ayrilipta damlara birakilan biberlerimiz damlarda ilk etapta bir hafta günes ekseni altinda birakilir tabiki bir hafta damda bekleyen biberler kurumazlar toplamda 20 günde kurumasi gerekir ama biz sekiz ile ondörtcün günler arasi biberlerimizi isleme tabi tutuyoruz islem sonuçunda biberlerimizi morartiyoruz özellikle sekizinci gün sabah gün dogmadan damlarda ilk etapta bir hafta beklemis suyu çekilmis esneklesip yumusamis biberleri toplariz posetlere koyariz posetlerin agizlarini baglariz damlara günes eksenine birakiriz.sekizinci gün gündüz gün boyunca gündüz günes eksenini posetler içerisinde sinesine çeken biberler posetler içerisinde hava almayinca biberlerimiz posetler içerisinde sikisma yapar çocuklar gibi posetler içerisinde aglar aglar terleme yapar terleme yoluyla koyulasma rengine dönüsür aksam günes batimiyla beraber derhal posetlerde terleme yapan biberler posetlerden çikarilir damlar üzerine serilen bez posetler üzerine havalandirmaya birakilir ki çürüme ve küf yapmasin diye aksam gün batimiyla sabah gün dogumu arasi damlara serilen bez posetler üzerine birakilan biberler ertesi gün sabah gün dogmadan ayni biberler tekrar toplanir tekrar posetlere konur yani ki 9., 10,11,12,13,14 günde ayni islem tekrarlanir siyahlasma islemi tamamlanan biber tam kurumasi için tekrar gece gündüz olmak kaydiyla 20 gün gece gündüzü damlarimizda bez posetler üzerinde günes ekseni altinda kalmasi gerekir.Siyah renkli isotumuzda canli iken 12 kg biberimiz 11 kg fire verir elimizde 1 kg toz hali kalir. 100 kg toz hale gelen isot içinde dört kg halis zeytin yagi ates üzerinde kavrulur soguyuncaya kadar dinlemeye birakilir. Soguyan dört kg halis zeytin yagi 100 kg toz hele gelen isodun üzerine dökülür, yagla isot harmanlanir.

NEDEN MORARTIP-SIYAHLASTIRIYORUZ:

Maalümünüz biz Sanliurfa’lilar çigköfte ve lahmacun düskünü insanlar olduklarimizi biliyorsunuz.Çigköfte ve Lahmacun’a çig et koyuyoruz,çig et içerisinde biz insanlara zarar veren tipta ismi (TOKSOPLAZMA)denilen bir madde var,o maddeyi çürütsün,pisirsin,etkisiz hale getirsin diye morartip ve siyahlastiriyoruz.Çigköfte için siyah olan renk idealdir.Çünkü et ile isot yogurulunca isot’umuz etin içerisinde erir,dogal siyah rengini ve tadini ete verince etin rengini siyahlastirip (TOKSOPLAZMA)denilen maddeyi çürütüp, pisirip, etkisiz hale getirmis olur.Lahmacuna da çig et koydugumuzdan dolayi lahmacun ates buharinda ne kadar piser ki neticede içerisinde çig et var(TOKSOPLAZMA)denilen biz insanlara zarar veren maddeyi çürütsün pisirsin etkisiz hale getirsin diye morartiyoruz.Lahmacun için ideal olan renk mor olanidir.

Bilgi Bankası